Prawo

Polskie prawo jest jednym z najbardziej restrykcyjnych w Europie i na świecie.

Zgodnie z ustawą o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży z dnia 7 stycznia 1993 roku aborcja w Polsce jest legalna w trzech przypadkach:

  • gdy do ciąży doszło w wyniku czynu zabronionego (np. gwałtu lub stosunku kazirodczego) – do 12 tygodnia ciąży;
  • gdy płód jest ciężko i nieodwracalnie uszkodzony – do 22 tygodnia ciąży;
  • gdy zdrowie lub życie osoby ciężarnej jest zagrożone – na każdym etapie ciąży.

Do przerwania ciąży niezbędna jest pisemna zgoda osoby ciężarnej. Jeżeli sytuacja dotyczy osoby małoletniej lub ubezwłasnowolnionej, taką zgodę podpisuje także opiekun prawny, a w przypadku osoby poniżej 13 roku życia – sąd opiekuńczy. Jeżeli do ciąży doszło w wyniku czynu zabronionego, potrzebne będzie także zaświadczenie od prokuratora. 

Zabieg przerwania ciąży jest finansowany ze środków publicznych (osoba przerywająca ciążę nie musi za zabieg płacić).

Ustawa nie zawiera opisu procedury, którą osoba chcąca usunąć ciążę powinna zostać objęta (czyli nie istnieją jednolite „standardy opieki okołoaborcyjnej”). 

Przerwanie ciąży z powodów innych niż zawarte w ustawie jest w Polsce nielegalne. Osoba, która decyduje się na przerwanie ciąży poza granicami Polski, nie podlega karze.

 

Rzeczywistość 

Od momentu wprowadzenia ustawy w życie jest ona uznawana za kontrowersyjną i podejmowane są liczne próby zmiany jej treści (zarówno zaostrzenia przepisów, jak i ich liberalizacji). 

W polskim prawie funkcjonuje pojęcie „klauzuli sumienia”. Wprowadza je artykuł 39 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty, w którym wyjaśnione jest, że lekarz/lekarka ma prawo odmówić świadczenia zdrowotnego (np. przeprowadzenia zabiegu aborcji), ale ma obowiązek:

  • uzasadnić swoją decyzję na piśmie,
  • wskazać lekarza/lekarkę/jednostkę medyczną (np. szpital), które takiego świadczenia udzielą,
  • powiadomić o swojej decyzji przełożonego/przełożoną.

Klauzula sumienia nie obejmuje wystawiania recept na antykoncepcję. Nie dotyczy także aptekarzy, fizjoterapeutów, ratowników medycznych ani innych przedstawicieli/ek zawodów medycznych!

W związku z funkcjonowaniem „klauzuli sumienia” w Polskim prawie często zdarza się, że aborcji nie wykonuje się, mimo że ciąża spełnia przynajmniej jedną z przesłanek zawartych w  ustawie. W sytuacji odmowy udzielenia świadczenia należy żądać egzekwowania swoich praw, czyli dostania tejże odmowy na piśmie, a także wskazania osoby (lub miejsca), która wykonanie zabiegu zapewni.

W związku z tabuizacją przemocy seksualnej w Polsce nieraz ciężko jest udowodnić, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego (jest to niemożliwe, jeżeli czyn nie został zgłoszony organom ścigania).

Zdarza się także, że szpitale decydują się na odmówienie świadczenia zdrowotnego w postaci przeprowadzenia legalnej aborcji pomimo zaistnienia przesłanek opisanych w ustawie. 

Pomocy w takich przypadkach udziela Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny.

 

Stan wiedzy na 07.07.2018 r.

Źródła:

Raport „Dzień dobry, chciałabym przerwać ciążę…”, Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny, Warszawa, 2016

Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. 1997, nr 28, poz. 152)

Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz.U. 1993, nr 17, poz. 78)

0 komentarzy:

Dodaj komentarz

Chcesz się przyłączyć do dyskusji?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *