Różne rodzaje aktywności seksualnej niosą ze sobą ryzyko zakażenia infekcjami przenoszonymi drogą płciową, innymi chorobami zakaźnymi albo ryzyko ciąży. Panuje wiele błędnych przekonań co do tego, które zachowania należą do bezpiecznych. Niektóre bezpieczne zachowania seksualne uważane są z kolei za niosące ryzyko zakażenia albo ciąży. W tym artykule zachowania seksualne zostały omówione pod kątem zagrożeń, jakie ze sobą niosą.

Polecamy też poczytać naszą broszurę o infekcjach i o ciąży!

Masturbacja

Do masturbacji przyznaje się 64-99% Polaków i 28-75% Polek w różnym wieku. Mimo iż jest to zjawisko powszechne, w wielu osobach masturbacja wywołuje lęk lub poczucie winy. Wiąże się z nią też wiele mitów.

Masturbacja nie jest przejawem żadnego zaburzenia i nie prowadzi do zaburzeń życia seksualnego, ani nie niesie ze sobą ryzyka zajścia w ciążę czy zakażenia chorobami.

Można o niej mówić jako o zjawisku problematycznym w sytuacji, w której osoba masturbująca się nie ma kontroli nad swoim zachowaniem, albo masturbuje się tak długo i intensywnie, że robi sobie krzywdę, okalecza się lub cierpi.

Więcej o masturbacji przeczytasz tutaj.

Pocałunki

Pocałunki należą do powszechnych pieszczot, są też formą przekazywania sobie uczuć, a nawet powitania. Podczas pocałunków nie można zakazić się wirusem HIV, o ile osoby całujące się nie mają w ustach otwartych i krwawiących ran. Nie ma też możliwości zajścia w ciążę tą drogą.

Pocałunki niestety niosą ze sobą ryzyko zakażenia niektórymi chorobami zakaźnymi, np. opryszczką (HSV). Dlatego, jeśli partner lub partnerka ma wątpliwości co do swojego stanu zdrowia, a szczególnie nieprzyjemne objawy związane z okolicami jamy ustnej, to dobrze by udał_a się na konsultację do lekarza.

Petting, wzajemna masturbacja

Petting jest powszechną formą zachowań seksualnych szczególnie wśród młodych osób. Nie niesie ze sobą ryzyka ciąży, o ile nie nastąpi przeniesienie (np. na ręce) spermy do pochwy.

Ogólnie petting nie niesie ze sobą też ryzyka zakażenia infekcjami przenoszonymi drogą płciową. Wyjątkiem jest sytuacja, w której wirusy mogłyby się przedostać do ciała jednego z osób wraz z krwią pochodzącą z otwartej rany. Niektórzy specjaliści doradzają, by podczas wzajemnych pieszczot zabezpieczać się, używając lateksowych rękawiczek lub chusteczek. Wten bowiem sposób ogranicza się kontakt z wydzielinami drugiej osoby. Używanie rękawiczek jest szczególnie zalecane w sytuacji, kiedy mamy na rękach otwarte rany, albo aby ograniczyć kontakt z krwią menstruacyjną.

Seks przez ubranie

Młode osoby często praktykują seks przez ubranie, czyli formę pieszczot przypominającą stosunek seksualny, ale z zachowaniem bariery z odzieży. Jeżeli osoby są ubrane i nie dochodzi do bezpośredniego kontaktu ich narządów płciowych, to taka sytuacja nie niesie ze sobą ryzyka ani ciąży, ani infekcjami przenoszonymi drogą płciową.

Seks oralny

Seks oralny, czyli pieszczoty narządów płciowych przy pomocy ust i/lub języka, należą do powszechnych zachowań seksualnych. Ich uprawianie deklaruje 30-49% Polaków. Tego typu pieszczoty są często praktykowane przez młode osoby, które w ten sposób chcą uniknąć ciąży lub uważają, że nie zarażą się chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Seksu oralnego nie powinno się traktować jako zabezpieczenia, ponieważ niesie ze sobą ryzyko zakażenia infekcjami przenoszonymi drogą płciową, takimi jak HIV, opryszczka czy kiła. Zarówno osoba dająca, jak i odbierająca pieszczoty jest narażona na ryzyko infekcji. Podczas seksu oralnego nie ma jednak możliwości zajścia w ciążę. W ciążę można zajść tylko w sytuacji, w której plemniki będą miały możliwość dostania się do pochwy albo w jej bliskie okolice.

Tak jak w przypadku pettingu, można minimalizować ryzyko zakażenia. Stosuje się wówczas mechaniczne bariery – prezerwatywy albo lateksowe rękawiczki czy chusteczki.

Seks analny

Wiele osób uważa, że seks analny, czyli taki, w którym członek penetruje odbyt, należy do zachowań praktykowanych wyłącznie przez gejów. Nie jest to prawdą. Do stosunków analnych przyznaje się 17-33% Polaków (choć we wcześniejszych badaniach do tego typu kontaktów przyznało się zaledwie 2,4%). Liczby te mogą jednak być zaniżone ze względu na brak społecznej akceptacji tego rodzaju aktywności seksualnej i osób mających takie stosunki może być więcej.

Niezabezpieczony seks analny niesie ze sobą dość wysokie ryzyko zakażenia HIV. Zwłaszcza osoba będąca penetrowana analnie, ponieważ błona śluzowa odbytu jest delikatna i podatna na uszkodzenia. Dlatego też, jeżeli nie znamy stanu zdrowia drugiej osoby, zawsze podczas takiej aktywności seksualnej należy używać prezerwatyw! Warto wiedzieć, że prezerwatywa zmniejsza ryzyko zakażenia HIV nawet w sytuacji, gdy pękła.

Wbrew powszechnym przekonaniom seks analny niesie ze sobą też ryzyko zajścia w ciążę. Dzieje się tak, ponieważ odbyt i wejście do pochwy znajdują się w niedużej odległości od siebie i plemniki mogą przedostać się do pochwy, jeżeli sperma wyleje się z odbytu. Dlatego seksu analnego nie powinno się traktować jako sposobu na uniknięcie ciąży, a podczas tego typu aktywności seksualnej należy dbać o stosowanie metod antykoncepcyjnych.

Poza tym podczas seksu analnego ze względów higienicznych zawsze powinno używać się prezerwatyw. Ponadto, w związku z brakiem naturalnej lubrykacji odbytu, należy zawsze stosować lubrykant, aby zminimalizować prawdopodobieństwo uszkodzeń i otarć.

Kontakty oralno-analne

Kontaktami oralno-analnymi nazywamy takie pieszczoty, podczas których usta i/lub język jednej z osóbmają kontakt z odbytem drugiej osoby. Tego typu kontakty niosą ze sobą ryzyko zakażenia HIV, ale też innymi chorobami zakaźnymi, np. wirusowym zapaleniem wątroby typu B (WZW B). Podczas kontaktów oralno-analnych nie ma możliwości zajścia w ciążę.

Stosunki waginalne (pochwowe)

Powszechną formą kontaktów heteroseksualnych są stosunki waginalne, czyli takie, podczas których penis penetruję pochwę.

Stosunki waginalne niosą ze sobą ryzyko zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową. Ryzyko w większym stopniu dotyczy osoby z pochwą, ponieważ powierzchnia błony śluzowej pochwy jest większa, niż penisa. Oznacza to, że ewentualne wirusy mają większą szansę przeniknąć do organizmu. Ryzyko wzrasta też, gdy dochodzi do przerwania hymenu, gdyż oznacza to zwykle powstanie drobnych ranek.

Stosunki waginalne niosą ze sobą też ryzyko ciąży, dlatego osoby nieplanujące ciąży powinny dbać o stosowanie metod antykoncepcyjnych. Należy pamiętać o stosowaniu antykoncepcji przez wszystkie dni cyklu miesięcznego, ponieważ wyliczanie dni płodnych i niepłodnych wymaga odpowiedniej wiedzy oraz regularnych obserwacji!

Na marginesie warto wspomnieć, że wśród niektórych osób używających tabletek antykoncepcyjnych panuje mit, że tabletki zabezpieczają przed ciążą tylko w czasie, kiedy się je bierze, a podczas 7-dniowej przerwy nie jest się zabezpieczonym. Nie jest to prawda! Tabletki, podobnie jak inne hormonalne środki antykoncepcyjne, zabezpieczają przez cały czas ich stosowania. Czyli również w czasie 7-dniowej przerwy, o ile po niej rozpocznie się kolejne opakowanie.

Stosunek przerywany

Niektóre pary liczą na to, że unikną ciąży, jeżeli przerwą stosunek seksualny zanim nastąpi wytrysk do pochwy. Nie jest to jednak skuteczna metoda antykoncepcyjna. Jeszcze przed wytryskiem z penisa może wydostać się niewielka ilość preejakulatu – płynu, w którym mogą być plemniki, albo HIV. Poza tym u niektórych osób może dochodzić do wycieku nasienia, którego mogą nie odczuć. Jeśli osoba przed stosunkiem się masturbowała albo miała inny stosunek, to na penisie mogą znajdować się resztki spermy. No i można też po prostu nie zdążyć wyciągnąć penisa z pochwy na czas! Wszystko to sprawia, że stosunek przerywany nie chroni ani przed ciążą, ani przed infekcjami przenoszonymi drogą płciową.

Ryzyko ciąży

W ciążę można zajść, kiedy mokra sperma dostanie się do jej pochwy albo w jej bliskie okolice. Ryzyko ciąży istnieje więc przede wszystkim podczas waginalnych (pochwowych) stosunków seksualnych, ale inne rodzaje aktywności seksualnej (np. seks analny) też mogą doprowadzić do tego, że sperma dostanie się w okolice pochwy. Z tego powodu przy każdej okazji, kiedy sperma mogłaby mieć kontakt z pochwą, należy brać pod uwagę stosowanie metod antykoncepcyjnych. A w sytuacji, gdy doszło do ryzykownej sytuacji, można skorzystać z tzw. antykoncepcji awaryjnej. Stosunek przerywany nie jest skutecznym sposobem zabezpieczenia przed niechcianą ciążą!

Ryzyko infkecji

Aktywność seksualna wiąże się też z ryzykiem zakażenia się chorobami przenoszonymi drogą płciową i innymi chorobami zakaźnymi. Z tego powodu ważne jest, by spytać drugą osobę o jej stan zdrowia. Używanie prezerwatyw redukuje ryzyko zakażenia.

Gdy zauważymy u siebie niepokojące objawy, nie należy ich ignorować! Powinniśmy udać się do lekarza na konsultację. W przypadku, gdy zostanie u nas zdiagnozowana choroba zakaźna, powinniśmy o tym poinformować osoby, z którymi utrzymujemy kontakty seksualne. Druga osoba może bowiem też potrzebować leczenia.

 

Bibliografia

Barclay, L. i Murata, P. (2008). Noncoital Sexual Activity May Not Be “Safe” Sex. Medscape Medical News. (Artykuł dostępny po zalogowaniu się).
Centrum Zwalczania i Zapobiegania Chorób [CDC] (2006). Can I get HIV from oral sex?
Durex.com (2005). Światowy raport postaw i zachowań seksualnych.
Health24.com (2006). Dating, sex and HIV – what can you do and what can’t you?
Health24.com (2008). Sexual practices: what’s safe and what’s not.
Izdebski, Z. (2005). Wiedza na temat HIV/AIDS. Zachowania seksualne Polaków. (Badania omawiane przez Z. Izdebskiego na wykładach Wprowadzenie do seksuologii w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie w 2006 r.)
LesbianSTD.com (2006). Safer Sex Practices.
Lew-Starowicz, Z. i Długołęcka, A. (2006). Edukacja seksualna. Warszawa: Świat Książki.
Rogowska-Szadkowska, D. (2007). Zakażenie HIV w następstwie kontaktów seksualnych. W: Krajowe Centrum ds. AIDS. Wiedza o HIV/AIDS – HIV/AIDS na świecie.
Sierzpowska-Ketner, A. (2004). Poland. W: Francoeur, R.T. i Noonan, R.J. (red.). Continuum Complete International Encyclopedia of Sexuality (CCIES). New York and London: The Continuum International Publishing Group.

Na licencji CC by-nc-sa: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.5/pl/

Autor: Tymoteusz Wołodźko

Redakcja: Maria Pawłowska, Finka Heynemann

0 komentarzy:

Dodaj komentarz

Chcesz się przyłączyć do dyskusji?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *