Młodzieżowy Telefon Zaufania

t22 635 93 92

Każdy piątek, 16.00-20.00

Antykoncepcja hormonalna - interakcje z innymi lekami, alkoholem i sokiem grejpfrutowym

 
Ten artykuł dotyczy: 

Tabletki antykoncepcyjne można przyjmować dowolnie, z posiłkiem lub pomiędzy posiłkami i najlepiej popijać niewielką ilością wody.

Interakcje z preparatami hormonalnej antykoncepcji można podzielić na dwie podstawowe grupy:

 

1. Interakcje wpływające na skuteczność antykoncepcji

Do pierwszej grupy interakcji zaliczamy m.in. leki, które metabolizowane są w wątrobie przez te same enzymy, co hormony (przede wszystkim estrogen). Powoduje to przyspieszenie metabolizmu i obniżenie stężenia hormonów we krwi, a w konsekwencji zwiększa ryzyko zajścia w ciążę. Są to:

- leki stosowane w leczeniu padaczki (np. fenytoina, karbamazepina, prymidon, fenobarbital, topiramat)

- antybiotyk ryfampicyna (stosowany w leczeniu gruźlicy płuc)

- gryzeofulwina (antybiotyk przeciwgrzybiczy)

- leki przeciw wirusowi HIV (nelfinawir, rytonawir, newirapina, efawirenz)

Należy zachować ostrożność zarówno przy tabletkach antykoncepcyjnych, jak i przy plastrach i pierścieniu. W przypadku stosowania ww. leków należy zabezpieczać się dodatkowo (prezerwatywa) w ciągu leczenia oraz 28 dni po skończeniu. Przy długotrwałym leczeniu warto zastanowić się nad alternatywną metodą zabezpieczenia. Ginekolog/ginekolożka na pewno udzieli dodatkowych informacji.

- preparaty zawierające wyciąg z dziurawca zwyczajnego  – Hypericum perforatum (Deprim, krople żołądkowe zawierające w składzie dziurawiec) – mogą obniżać skuteczność tabletek antykoncepcyjnych, zalecam unikać preparatów z dziurawcem w składzie

- węgiel medyczny stosowany w leczeniu biegunki – może pochłaniać inne leki na swojej powierzchni, zaleca się stosować dwugodzinną przerwę przed i po zażyciu węgla.

Opisywano również obniżenie skuteczności hormonalnej antykoncepcji przy doustnej antybiotykoterapii (np. tetracykliny, penicyliny). Przypuszcza się, że spowodowane jest to zaburzeniami w składzie flory bakteryjnej jelit, przez co ograniczone zostaje powrotne wchłanianie hormonów do krwi (tzw. krążenie jelitowo-wątrobowe). Interakcja nie dotyczy pierścienia NuvaRing, a niektórzy autorzy w ogóle nie podają takiej interakcji.

Niemniej jednak zalecam dodatkowo zabezpieczać się prezerwatywą w czasie terapii antybiotykiem oraz dodatkowo 7 dni po zakończonej terapii (dotyczy również plastrów). Jeśli w tym czasie przypada przerwa, nie należy jej robić, tylko od razu kontynuować kolejne opakowanie (przykleić kolejny plaster). Przy dłuższym przyjmowaniu antybiotyku należy poradzić się lekarza.

 

Interakcje z alkoholem i papierosami

Alkohol i nikotyna nie wywierają wpływu obniżającego skuteczność antykoncepcji. Należy jednak pamiętać, że spożywanie alkoholu wiąże się w podwyższeniem trójglicerydów we krwi oraz działaniem uszkadzającym komórki wątrobowe, co przy jednoczesnym stosowaniu hormonalnej antykoncepcji może jeszcze pogłębić te stany. Konsekwencją może być większe ryzyko wystąpienia chorób wątroby, a także miażdżycy i zawału serca.

Palenie papierosów poprzez swoje działanie zwiększające krzepliwość i podnoszące ciśnienie krwi, powinno być jak najszybciej zaniechane. Więcej przeczytasz w artykule na temat działań niepożądanych. Jeśli masz problem z rzuceniem nałogu, farmaceuta/farmaceutka w aptece na pewno doradzi Ci przy wyborze odpowiedniego środka ułatwiającego rzucenie palenia.

 

A co z sokiem grejpfrutowym?

W Internecie i na forach internetowych często pojawiają się pytania i różne teorie na temat działania soku grejpfrutowego, które chciałabym teraz w skrócie objaśnić. W soku grejpfrutowym zawarte są pewne substancje, które oddziałują na enzymy zawarte w ścianie jelita cienkiego, tzn. spowalniają metabolizm, przez co niektóre leki mogą wchłaniać się do organizmu w większych ilościach niż normalnie. Interakcja ta dotyczy leków podawanych doustnie, głównie leków na nadciśnienie i obniżających cholesterol. W przypadku tabletek antykoncepcyjnych może dochodzić do zwiększenia stężenia etynyloestradiolu we krwi, co nie będzie wpływało na skuteczność antykoncepcji, jednak część działań niepożądanych zależy od zawartości estrogenu i mogą zwiększać się wraz z dawką, np. nudności, zwiększenie krzepliwości krwi. Ze względu na to nie zalecam picia soku grejpfrutowego (oczywiście raz na jakiś czas można), zwłaszcza jeśli dodatkowo palisz papierosy. W przeciwnym wypadku lekarz mógłby przepisać pigułki zawierające sam progestagen.

Podobną interakcję do tej z sokiem grejpfrutowym wykazuje zażywanie witaminy C w dużych ilościach, czyli większych niż 1g. W tym przypadku należy zachować odstęp 4h między zażywaniem tabletki antykoncepcyjnej, a witaminy C.

           

2. Interakcje wpływające na skuteczność leczenia lekami wchodzącymi w interakcje

W niektórych przypadkach hormonalne preparaty antykoncepcyjne mogą wpływać na metabolizm innych leków. Do tej grupy zaliczane są leki, których stężenie może zwiększyć się przy jednoczesnym stosowaniu hormonalnej antykoncepcji. Należy poinformować lekarza o stosowanej antykoncepcji, ponieważ może być konieczne zmniejszenie dawki leków. Istotne interakcje dotyczą następujących leków:

- kortykosteroidy (hydrokortyzon, prednizon, prednizolon)

- benzodiazepiny (leki przeciwlękowe, np. alprazolam, klonazepam, diazepam, flurazepam)

- teofilina (stosowana w leczeniu astmy)

- cyklosporyna

- lamotrigina (lek przeciwpadaczkowy, którego stężenie może się niebezpiecznie obniżyć)

 

Źródła:

Pill Interactions with Other Drugs. McKinley Health Center

Zhanel G, Siemens S, Mandell L. Antibiotic and oral contraceptive drug interactions: Is there a need for concern? Can J Infect Dis. 1999; 10(6): 429-433

Bailey D, Malcolm J, Spence D. Grapefruit juice–drug interactions. Br J Clin Pharmacol. 1998; 48(2): 101-110

Guo L, Yamazo Y. Inhibition of cytochrome P450 by furanocoumarins in grapefruit juice and herbal medicines. Acta Pharmacol. 2004; 25(2): 129-136

Ulotki informacyjne Evra i NuvaRing

 

Autorka: Magda Caban, mgr farmacji

JAK UZYSKAĆ POMOC OD EDUKATOREK/-ÓW PONTONU?

NAJNOWSZE TEMATY NA FORUM

Nasi grantodawcy

X