Młodzieżowy Telefon Zaufania

t22 635 93 92

Każdy piątek, 16.00-20.00

Aktywność seksualna i ryzyko z nią związane

 
Ten artykuł dotyczy: 

 

Różne rodzaje aktywności seksualnej niosą ze sobą ryzyko zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową, innymi chorobami zakaźnymi albo ryzyko ciąży. Panuje wiele błędnych przekonań co do tego, które zachowania należą do bezpiecznych. Niektóre bezpieczne zachowania seksualne uważane są z kolei za niosące ryzyko zakażenia albo ciąży. W tym artykule zachowania seksualne zostały omówione pod kątem zagrożeń, jakie ze sobą niosą.


Masturbacja

Do masturbacji przyznaje się 64-99% Polaków i 28-75% Polek w różnym wieku. Mimo iż jest to zjawisko powszechne, w wielu osobach masturbacja wywołuje lęk lub poczucie winy i wiąże się z nią wiele mitów.

Masturbacja nie jest przejawem żadnego zaburzenia i nie prowadzi do zaburzeń życia seksualnego, ani nie niesie ze sobą ryzyka zajścia w ciążę, czy zakażenia chorobami.

Można o niej mówić jako o zjawisku problematycznym w sytuacji, w której osoba masturbująca się nie ma kontroli nad swoim zachowaniem, albo masturbuje się tak długo i intensywnie, że robi sobie krzywdę, okalecza się lub cierpi.


Pocałunki

Pocałunki należą do powszechnych pieszczot, są też formą przekazywania sobie uczuć, a nawet powitania. Podczas pocałunków nie można zakazić się wirusem HIV, o ile osoby całujące się nie mają w ustach otwartych i krwawiących ran. Nie ma też możliwości zajścia w ciążę tą drogą.

Pocałunki niestety niosą ze sobą ryzyko zakażenia niektórymi chorobami zakaźnymi, np. opryszczką (HSV). Dlatego, jeśli nasz partner ma wątpliwości co do swojego stanu zdrowia, a szczególnie nieprzyjemne objawy związane z okolicami jamy ustnej, to dobrze by udał się na konsultację do lekarza.


Petting, wzajemna masturbacja

Petting jest powszechną formą zachowań seksualnych szczególnie wśród młodych osób. Nie niesie ze sobą ryzyka ciąży, o ile partner nie przeniesie (np. na ręce) spermy do pochwy kobiety.

Ogólnie uważa się, że nie niesie ze sobą też ryzyka zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową, jednak wyjątkiem jest tu sytuacja, w której wirusy mogłyby się przedostać do ciała jednego z partnerów wraz z krwią pochodzącą z otwartej rany. Mimo to niektórzy specjaliści doradzają by podczas wzajemnej masturbacji, gdy odbiorcą pieszczot jest kobieta, zabezpieczać używając lateksowych rękawiczek, by w ten sposób ograniczyć kontakt z wydzielinami pochwowymi, czy krwią. Używanie rękawiczek jest szczególnie zalecane w sytuacji, kiedy mamy na rękach otwarte rany, albo by ograniczyć kontakt z krwią menstruacyjną.

 

„Seks przez ubranie”

 

Młode osoby często praktykują tak zwany "seks przez ubranie", czyli formę pieszczot przypominającą stosunek seksualny, ale w sytuacji, w której obie osoby są ubrane i nie dochodzi do bezpośredniego kontaktu ich narządów płciowych. Taka sytuacja nie niesie ze sobą ryzyka ciąży, ani zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Seks oralny

Seks oralny, czyli pieszczoty narządów płciowych przy pomocy ust i/lub języka należą do powszechnych zachowań seksualnych, do uprawiania ich przyznaje się 30-49% Polaków. Tego typu pieszczoty są często praktykowane przez młode osoby, które w ten sposób chcą uniknąć ciąży lub uważają, że nie zarażą się chorobami przenoszonymi drogą płciową. Młode dziewczyny mogą decydować się na tego typu pieszczoty, żeby uniknąć przebicia błony dziewiczej.

Seksu oralnego nie powinno się traktować jako zabezpieczenia, ponieważ niesie ze sobą ryzyko zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową, takimi jak: HIV/AIDS, opryszczka, czy kiła. Zarówno aktywny, jak i pasywny partner są narażeni na ryzyko zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową podczas pieszczot oralnych. Podczas seksu oralnego nie ma możliwości zajścia w ciążę. W ciążę można zajść tylko w sytuacji, w której plemniki będą miały możliwość dostania się do pochwy kobiety albo w jej bliskie okolice.

Istnieją sposoby na to, by zmniejszyć ryzyko zakażenia się chorobami przenoszonymi drogą płciową podczas seksu oralnego. Gdy odbiorcą pieszczot jest mężczyzna, dobrze jest użyć prezerwatywy. W przypadku, gdy to kobieta jest odbiorcą pieszczot, można użyć lateksowej bariery np. rozciętej prezerwatywy, by nie dopuścić do kontaktu jamy ustnej z wydzielinami pochwowymi i krwią, przez które można zakazić się chorobami przenoszonymi drogą płciową. Można też użyć w tym celu specjalnych lateksowych chusteczek (niestety nie są dostępne w Polsce). Amerykańskie Centrum Zwalczania i Zapobiegania Chorób (CDC) radzi, że można użyć w tym celu kawałka plastikowej folii do pakowania żywności. Używanie lateksowej bariery podczas seksu oralnego jest szczególnie zalecane gdy odbiorcą pieszczot jest kobieta w trakcie menstruacji, ponieważ kontakt z krwią menstruacyjną jest uważany za ryzykowny z punktu widzenia możliwości zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową, w tym wirusem HIV.


Seks analny

Wiele osób uważa, że seks analny, czyli taki, w którym członek penetruje odbyt, należy do zachowań praktykowanych wyłącznie przez gejów. Nie jest to prawdą. Do stosunków analnych przyznaje się 17-33% Polaków (choć we wcześniejszych badaniach do tego typu kontaktów przyznało się zaledwie 2,4%), liczby te mogą jednak być zaniżone ze względu na brak społecznej akceptacji tego rodzaju aktywności seksualnej i osób mających takie stosunki może być więcej.

Seks analny niesie ze sobą duże ryzyko zakażenia wirusem HIV, więc, o ile nie jesteśmy w 100% pewni, że nasz partner jest zdrowy, zawsze podczas takiej aktywności seksualnej należy używać prezerwatyw. Warto wiedzieć, że prezerwatywa zmniejsza ryzyko zakażenia wirusem HIV nawet w sytuacji gdy pękła.

Wbrew powszechnym przekonaniom seks analny niesie ze sobą też ryzyko zajścia w ciążę. Dzieje się tak, ponieważ odbyt i wejście do pochwy znajdują się w niedużej odległości od siebie i plemniki mogą przedostać się do pochwy (np. w sytuacji, gdy wilgotny od spermy członek "otrze się" o wejście do pochwy, czy gdy sperma znajdująca się w odbycie przedostanie się do pochwy). Dlatego seksu analnego nie powinno się traktować jako sposobu na uniknięcie ciąży, a podczas tego typu aktywności seksualnej należy dbać o stosowanie metod antykoncepcyjnych.

Poza tym, podczas seksu analnego ze względów higienicznych zawsze powinno używać się prezerwatyw. I należy pamiętać, że w związku z brakiem naturalnej lubrykacji odbytu należy zawsze stosować lubryka nt, aby zminimalizować prawdopodobieństwo zakażenia bądź uszkodzeń. 


Kontakty oralno-analne

Kontaktami oralno-analnymi nazywamy takie pieszczoty, podczas których usta i/lub język jednego z partnerów mają kontakt z odbytem drugiej osoby. Tego typu kontakty niosą ze sobą ryzyko zakażenia wirusem HIV, ale też innymi chorobami zakaźnymi np. wirusowym zapaleniem wątroby typu B (WZW B). Podczas kontaktów oralno-analnych nie ma możliwości zajścia w ciążę.


Stosunki waginalne (pochwowe)

Najpowszechniejszą formą kontaktów heteroseksualnych są stosunki waginalne, czyli takie podczas których penis penetruję pochwę.

Stosunki waginalne niosą ze sobą ryzyko zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową. Szczególnie duże ryzyko zakażenia wirusem HIV mają kobiety podczas pierwszego stosunku, kiedy to zostaje przerwana błona dziewicza, ponieważ dochodzi wtedy do powstania drobnych ran, przez które wirus może łatwo wniknąć do organizmu.

Stosunki waginalne niosą ze sobą też ryzyko ciąży, dlatego osoby nieplanujące ciąży powinny dbać o stosowanie metod antykoncepcyjnych. Należy pamiętać o stosowaniu antykoncepcji przez wszystkie dni cyklu miesięcznego, ponieważ wyliczanie dni płodnych i niepłodnych wymaga odpowiedniej wiedzy oraz regularnych obserwacji i nie jest możliwe ocenienie tego tylko na podstawie prostych kalkulacji.

Na marginesie warto wspomnieć, że wśród niektórych osób używających tabletek antykoncepcyjnych panuje mit, że tabletki zabezpieczają przed ciążą tylko w czasie, kiedy się je bierze, a podczas 7-dniowej przerwy nie jest się zabezpieczonym. Nie jest to prawda. Tabletki, podobnie jak inne hormonalne środki antykoncepcyjne, zabezpieczają przez cały czas ich brania, czyli też w czasie 7-dniowej przerwy, o ile po niej rozpocznie się kolejne opakowanie.


Stosunek przerywany

Niektóre pary licząc na to, że w ten sposób unikną ciąży, przerywają stosunek seksualny jeszcze zanim nastąpi wytrysk. Nie jest to skuteczna metoda antykoncepcyjna. Jeszcze przed wytryskiem z penisa może wydostać się niewielka ilość preejakulatu – płynu, w którym mogą być plemniki, albo wirus HIV. Poza tym, u niektórych mężczyzn może dochodzić do wycieku nasienia, którego mogą nie odczuć. Jeśli mężczyzna przed stosunkiem się masturbował, albo miał inny stosunek, to na penisie mogą znajdować się resztki spermy. Wszystko to sprawia, że stosunek przerywany nie chroni ani przed ciążą, ani przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.


Podsumowanie

Kobieta może zajść w ciążę kiedy mokra sperma dostanie się do jej pochwy albo w jej bliskie okolice. Ryzyko ciąży istnieje więc przede wszystkim podczas waginalnych (pochwowych) stosunków seksualnych, ale inne rodzaje aktywności seksualnej (np. seks analny) też mogą doprowadzić do tego, że sperma dostanie się w okolice pochwy. Z tego powodu przy każdej okazji, kiedy sperma mogłaby mieć kontakt z pochwą, należy brać pod uwagę stosowanie metod antykoncepcyjnych. A w sytuacji, gdy doszło do ryzykownej sytuacji, można skorzystać z tzw. antykoncepcji awaryjnej. Stosunek przerywany nie jest skutecznym sposobem zabezpieczenia przed niechcianą ciążą.

Aktywność seksualna wiąże się też z ryzykiem zakażenia się chorobami przenoszonymi drogą płciową i innymi chorobami zakaźnymi. Z tego powodu ważne jest by pytać partnera o jego stan zdrowia. Jeśli nie jesteśmy pewni co do swojego stanu zdrowia, możemy udać się do lekarza, a w przypadku obaw związanych z zakażeniem wirusem HIV, udać się na anonimowe badanie (więcej informacji na stronie: aids.gov.pl).

Do najbardziej ryzykownych zachowań seksualnych należą: seks analny i waginalny, ale ryzykowne są też pieszczoty oralne. Większość chorób przenoszonych drogą płciową przenosi się przez spermę, wydzieliny pochwowe i krew, kontakt z nimi może być ryzykowny, jeśli nasz partner jest zakażony. Używanie prezerwatyw redukuje ryzyko zakażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową.

Najmniej ryzykowne są pocałunki, choć też mogą nieść ze sobą ryzyko zakażenia niektórymi chorobami zakaźnymi. Tylko nielicznymi chorobami możemy się zakazić poprzez dotyk czy zwykłe kontakty z osobą zakażoną, dlatego tego typu zachowania nie należą do ryzykownych.

Gdy zauważymy u siebie niepokojące objawy, nie należy ich ignorować i powinniśmy udać się do lekarza na konsultację. W przypadku, gdy zostanie u nas zdiagnozowana choroba zakaźna, powinniśmy o tym poinformować naszego partnera/partnerkę, ponieważ on lub ona też może potrzebować leczenia, trzeba również porozmawiać z lekarzem o tym, jak uniknąć zakażania innych osób.


Bibliografia
Barclay, L. i Murata, P. (2008). Noncoital Sexual Activity May Not Be "Safe" Sex. Medscape Medical News. (Artykuł dostępny po zalogowaniu się).
Centrum Zwalczania i Zapobiegania Chorób [CDC] (2006). Can I get HIV from oral sex?
Durex.com (2005). Światowy raport postaw i zachowań seksualnych.
Health24.com (2006). Dating, sex and HIV – what can you do and what can't you?
Health24.com (2008). Sexual practices: what's safe and what's not.
Izdebski, Z. (2005). Wiedza na temat HIV/AIDS. Zachowania seksualne Polaków. (Badania omawiane przez Z. Izdebskiego na wykładach Wprowadzenie do seksuologii w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie w 2006 r.)
LesbianSTD.com (2006). Safer Sex Practices.
Lew-Starowicz, Z. i Długołęcka, A. (2006). Edukacja seksualna. Warszawa: Świat Książki.
Rogowska-Szadkowska, D. (2007). Zakażenie HIV w następstwie kontaktów seksualnych. W: Krajowe Centrum ds. AIDS. Wiedza o HIV/AIDS - HIV/AIDS na świecie.
Sierzpowska-Ketner, A. (2004). Poland. W: Francoeur, R.T. i Noonan, R.J. (red.). Continuum Complete International Encyclopedia of Sexuality (CCIES). New York and London: The Continuum International Publishing Group.

 

Na licencji CC by-nc-sa: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/2.5/pl/

 

Autor: Tymoteusz Wołodźko

Redakcja: Maria Pawłowska


 

JAK UZYSKAĆ POMOC OD EDUKATOREK/-ÓW PONTONU?

NAJNOWSZE TEMATY NA FORUM

Należymy do

Nasi grantodawcy

X