Cykl miesiączkowy to proces, któremu podlega większość osób posiadających macice. W tym czasie ciało przechodzi przez różne fazy. To dzięki cyklowi miesięcznemu może dojść do zapłodnienia. Ponieważ pełen cykl trwa zwykle około miesiąca, nazywany jest on w wielu językach cyklem menstruacyjnym – z łaciny mensis. Chociaż prawdopodobnie słowo to jest jeszcze starsze, a jego rdzeń mógł oznaczać mierzenie i odnosić się do mierzenia czasu za pomocą faz Księżyca. Dlatego też miesiączka kojarzy się czasem z Księżycem – który był przecież kiedyś nazywany Miesiącem!

Skąd się bierze cykl?

Cykl regulowany jest przez hormony płciowe. Kluczową funkcję pełni tu struktura mózgu o nazwie podwzgórze. Jest ona odpowiedzialna za wydzielanie hormonów uwalniających (gonadoliberyn), które z kolei pobudzającą przysadkę – gruczoł w mózgu produkujący gonadotropiny. Gonadotropiny: folitropina (FSH) i lutropina (LH) wpływają na jajnik i stymulują produkcję estrogenów, androgenów i progesteronu. FSH stymuluje także rozwój i wzrost pęcherzyków w jajniku, doprowadzając do pojawienia się pęcherzyka przedowulacyjnego, z którego podczas owulacji zostanie uwolniona komórka jajowa. LH natomiast stymuluje sam proces owulacji i rozwój ciałka żółtego.

A co to są te pęcherzyki?

Osoby z macicami rodzą się, posiadając około 2 miliony pęcherzyków pierwotnych zawierających niedojrzałą komórkę jajową. W okresie dojrzewania komórek jest ok. 300 tysięcy, a w ciągu całego życia rozrodczego z tej puli owulacji, czyli dojrzewaniu, ulega w przybliżeniu 400.

Początek cyklu – miesiączka (część fazy folikularnej)

Przyjęło się, że cykl miesiączkowy liczy się od pierwszego dnia miesiączki, czyli kiedy rozpoczyna się krwawienie. Jest to również początek fazy folikularnej, w skład której wchodzą faza miesiączkowa i faza proliferacyjna.

Miesiączka to złuszczanie się endometrium, czyli błony śluzowej macicy (a dokładnie jej warstwy czynnościowej zawierającej nabłonek, gruczoły oraz naczynia krwionośne). Pod wpływem prostaglandyn dochodzi do obkurczenia tętniczek, co powoduje skurcze macicy oraz ból. Faza ta nazywa jest miesiączkową i trwa 1 do 5 dni.

Faza proliferacyjna (część fazy folikularnej)

Inaczej faza wzrostowa (6-13 dzień cyklu). Jest ściśle związana ze wzrostem pęcherzyków w jajniku i zależna od stężenia hormonów. Folitropina i estrogeny pobudzają pęcherzyki do dojrzewania, które następnie rosną. W końcu jeden z nich stanie się pęcherzykiem dominującym, a następnie pęcherzykiem przedowulacyjnym. Pęcherzyk owulacyjny zaczyna wytwarzać bardzo duże ilości estrogenów, które powodują wydzielanie lutropiny. Pod wpływem tych hormonów rozpocznie się owulacja.

Podczas dojrzewania pęcherzyków zachodzą również zmiany w endometrium. Z pozostałych po złuszczeniu elementów odbudowuje się błona śluzowa macicy. W miarę trwania fazy folikularnej endometrium grubieje, dochodzi do zwiększenia liczby i objętości gruczołów oraz do zwiększenia unaczynienia.

Owulacja

Na ogół na 14 dni przed następną miesiączką dochodzi do owulacji, czyli do uwolnienia komórki jajowej z pęcherzyka. Piszemy „na ogół”, gdyż czasem może dojść do tego wcześniej, czasem później – u każdej osoby jest trochę inaczej!

Komórka jajowa po uwolnieniu z jajnika żyje w ciele przez ok. 24 godziny i tylko w tym czasie, wewnątrz jajowodu, może dojść do zapłodnienia. W fazie owulacyjnej błona śluzowa macicy ulega dalszemu pogrubieniu i zwiększa się jej ukrwienie.

Faza lutealna

Po owulacji rozpoczyna się kolejna faza cyklu zwana lutealną lub sekrecyjną. Z pęcherzyka, który uwolnił z siebie komórkę jajową, powstaje tzw. ciałko żółte, które zawdzięcza swoją nazwę żółtemu pigmentowi (luteinie), który w sobie gromadzi. Ciałko żółte zaczyna wydzielać progesteron, czemu zawdzięczamy dalsze zmiany zachodzące w endometrium. W fazie sekrecyjnej, czyli inaczej mówiąc wydzielniczej, dochodzi do dalszego zwiększania grubości błony śluzowej. Gruczoły stają się szersze, a to wszystko ma na celu przygotowanie do implantacji.

Jeśli nie dochodzi do ciąży, to 1-2 dni przed miesiączką pojawiają się zmiany degeneracyjne w endometrium, zwane okresem niedokrwienia. Następnie błona śluzowa razem z naczyniami krwionośnymi i gruczołami zacznie się złuszczać, co oznacza rozpoczęcie następnego cyklu miesiączkowego.

Ile to trwa?

Mówi się, że pełny cykl miesiączkowy trwa około 28 dni, czyli wspomniany na początku miesiąc. Wydaje się jednak, że lepiej jest przyjąć za normę widełki 25-35 dni. Może się zdarzyć, że masz regularne cykle co 23 dni albo co 40. To też jest w porządku! Oznaką do niepokoju powinna być raczej nie długość cyklu, ale np. poważne wahania nastroju w jego czasie, ból, plamienie poza miesiączką albo nieregularność.

0 komentarzy:

Dodaj komentarz

Chcesz się przyłączyć do dyskusji?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *